Το Διδακτήριο των Άνω Αρχανών αποτελεί ένα εξαιρετικό δείγμα της αρχιτεκτονικής της εποχής της Κρητικής Πολιτείας. Πρόκειται για κτίριο ειδικής χρήσης που σχεδιάστηκε στα 1901 από τον Έλληνα αρχιτέκτονα Σαλίβερο που ανήκε στο επιτελείο του Πρίγκηπα Γεωργίου που είχε διοριστεί Αρμοστής στην Κρήτη. Η κατασκευή του κτιρίου τα πρώτα χρόνια του 20ου αιώνα επιτεύχθηκε κυρίως με δωρεές πλουσίων Ελληνοαμερικανών καταγομένων από τις Αρχάνες.
Το κτίριο, σχήματος Π, είναι λιθόκτιστο, έχει δύο ορόφους και υπόγειο και ξύλινη κεραμοσκεπή. Στο κτίριο αυτό συνδυάζεται άριστα ο νεοκλασικισμός με το μνημειώδες του όγκου και της σύνθεσης και δίνει στον παρατηρητή μια πολύ καλή αίσθηση αρμονίας.
Το κτίριο από την κατασκευή του χρησιμοποιήθηκε πάντοτε ως εκπαιδευτήριο, με μόνη παραφωνία την περίοδο της Γερμανικής κατοχής που χρησιμοποιήθηκε για να στέγασει μια Γερμανική μεραρχία.
Την τελευταία δεκαετία του περασμένου αιώνα επισκευάστηκε επιμελώς και σήμερα στεγάζονται στο πανέμορφο αυτό κτίριο τα δυο Δημοτικά σχολεία των Άνω Αρχανών. |