Η Σπιναλόγκα (επίσημη ονομασία Καλυδώνα), είναι μια νησίδα που δεσπόζει στην είσοδο του κόλπου της Ελούντας, όπου κατά την αρχαιότητα υπήρχε φρούριο των Ολουνιτών. Το όνομα Σπιναλόγκα είναι ιταλικό και σημαίνει «μακρύ αγκάθι», εξ ου και η ελληνική παλαιότερη ονομασία «Μακρακάνθη».

Οριστικά το φρούριο έπεσε στα χέρια των Τούρκων μετά από Ενετοτουρκική συνθήκη (1715). Τα τελευταία χρόνια της Τουρκοκρατίας εθεωρείτο ως ασφαλής τόπος διαμονής οθωμανικών οικογενειών.

Μετά την αποχώρηση των Τούρκων (1898) από την Κρήτη με απόφαση της Κρητικής Πολιτείας (1904), ορίστηκε ως τόπος διαμονής των χανσενικών (λεπρών) της Κρήτης και αργότερα και ολόκληρης της Ελλάδας. Προπολεμικά περιέθαλπε περισσότερους από 300 χανσενικούς στο λεπροκομείο υπό το όνομα «Άγιος Παντελεήμων», αλλά την δεκαετία του 1960 εγκαταλείφθηκε τελείως.

Κοντά στο φρούριο βρίσκεται η τρίκλιτη Βασιλική του Αγίου Παντελεήμονα που εορτάζει στις 27 Ιουλίου.

Διάφορες αναστηλωτικές εργασίες συντήρησης έγιναν από την 13η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων σε ορισμένα παλαιά κτίσματα.