|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Άνω Μεριά, Φολέγανδρος |
Ο διάσπαρτος οικισμός Άνω Μεριά βρίσκεται σε απόσταση περίπου 6 χιλιόμετρα (τα πρώτα σπίτια) Βορειοδυτικά από την Χώρα. Είναι ο μεγαλύτερος οικισμός του νησιού με περισσότερους από 300 μόνιμους κατοίκους με κύριο χαρακτηριστικό του ότι δεν είναι ένα τυπικό χωριό αφού δεν υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο «κέντρο» του χωριού. Όλοι σχεδόν οι Πανωμερίτες ασχολούνται κυρίως με τις αγροτοκτηνοτροφικές εργασίες, όπως έκαναν και πριν πολλά χρόνια, και μόνο λίγοι έχουν στραφεί σε επαγγέλματα που έχουν σχέση με τον τουρισμό. Ο οικισμός είναι σχετικά πρόσφατος με ζωή περίπου 2-3 αιώνων. Ξεκίνησε με τα πρώτα μικρά μονόχωρα κτίσματα που έφτιαχναν οι αγρότες κάτοικοι της Χώρας για να ξαποσταίνουν τις νύκτες, την εποχή που δούλευαν τα κτήματά τους. Σιγά-σιγά μερικοί εγκαταστάθηκαν μόνιμα εδώ, αλλά οι περισσότερες οικογένειες έχουν έλθει από άλλα μέρη, την Κρήτη, τις Κυκλάδες, την Εύβοια. Μας το μαρτυρούν τα ονόματά τους, που τα περισσότερα δείχνουν τον τόπο της καταγωγής τους και άλλα που υπενθυμίζουν τα μέρη απ' όπου ήρθαν. Έτσι, με τον καιρό δημιουργήθηκε ολόκληρος οικισμός που στις αρχές του περασμένου αιώνα έγινε και κοινότητα. |
| Mεγέθυνση φωτογραφίας |
![]() |
![]() |
![]() |
Τα περισσότερα σπίτια, κυρίως τα παλιά, δεν είναι απλά σπίτια, όπως στην Χώρα, ή σε οποιαδήποτε άλλο νησί, αλλά ολοκληρωμένες αυτόνομες μονάδες αγροτικής και κτηνοτροφικής παραγωγής και ταυτόχρονα κατοικία μιας οικογένειας. Αυτή η αυτόνομη μονάδα, εδώ στην Άνω Μεριά, ονομάζεται «θεμωνιά». Μέχρι σήμερα επιζούν σε πλήρη λειτουργία πολλές «θεμωνιές». Τα σπίτια βέβαια που κτίζονται τα τελευταία χρόνια είναι σύγχρονα κτίσματα και κατοικίες νεωτέρων μελών της οικογένειας, αλλά και παραθεριστικές κατοικίες, δεδομένου ότι ο τουρισμός έχει αρχίσει και εισβάλει και εδώ, με αργότερους φυσικά ρυθμούς από ό,τι την Χώρα. Μια τέτοια «θεμωνιά» θα δείτε στο Λαογραφικό Μουσείο που βρίσκεται στην αρχή του οικισμού, όπως ερχόμαστε από την Χώρα, όπου θα μπορέσετε να παρακολουθήσετε στιγμιότυπα της σκληρής ζωής του νησιού, όπως την ζούσαν τα παλιά χρόνια με τις δύσκολες συγκοινωνίες, την έλλειψη ηλεκτρικού και τηλεφώνου, την δυσκολία να βρουν νερό. Γύρω από τη «θεμωνιά», σε όλο το σχεδόν άγριο αγροτικό περιβάλλον θα δείτε πάρα πολλά χιλιόμετρα από «ξερολιθιές» που οι προκομμένοι Φολεγανδρίτες εδώ και αιώνες με απίστευτο κόπο έκτισαν και δημιούργησαν στις αφιλόξενες πλαγιές του ορεινού τοπίου, μικρά χωραφάκια που τα περισσότερα εξακολουθούν και σήμερα να προσφέρουν τα θεία αγαθά της γης στους κατοίκους του νησιού και τους πολλούς επισκέπτες του. |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Ακόμα, πρέπει να επισκεφτείτε τον παραδοσιακό φούρνο και να δοκιμάσετε τα ψωμιά του που ψήνονται σε παλιό κτιστό φούρνο που χρησιμοποιεί φρύγανα και όχι ξύλα. Ζητείστε να αγοράσετε «κουλούρες», τα μικρά πολύ ξερά, αλλά ταυτόχρονα και πολύ αφράτα κουλούρια που αν τα συνοδεύσετε με ντόπιο τυρί και ξερική ντομάτα κάνουν ένα καταπληκτικό πρωινό. Ρωτήστε να σας δείξουν το τελευταίο καφενείο-παντοπωλείο του νησιού. Έτσι ήταν όλα τα καταστήματα πριν κάμποσα χρόνια, αλλά τώρα έχει μείνει μόνο ένα, όπου η πρόθυμη κυρία που το δουλεύει θα σας εξυπηρετήσει προσφέροντάς σας φαγητό, ή καφέ και αναψυκτικά, αλλά και είδη παντοπωλείου. Επίσης ρωτήστε να σας δείξουν το μαγαζάκι που φτιάχνει και πουλάει το αυθεντικό παστέλι που το παρασκευάζουν με ωραίο ντόπιο μέλι. Αν είστε τυχεροί, ή βρίσκεστε εδώ μετά τον Αύγουστο θα μπορέσετε να αγοράσετε και μέλι, φυσικά νόστιμο με αρώματα από τα πολλά αγριολούλουδα του τόπου. Η Φολέγανδρος είναι διάσημη για τα «ματσάτα», δηλαδή τα χειροποίητα φρέσκα μακαρόνια που τα συνοδεύουν με κοκκινιστό ντόπιο κρέας, κόκορα, κατσίκι, κουνέλι, ή σουτζουκάκια. Σχεδόν όλα τα μαγαζιά σε όλο το νησί προσφέρουν «ματσάτα», αλλά εδώ στην Άνω Μεριά είναι η πηγή τους. Εδώ οι νοικοκυρές που κρατάνε τα μαγαζιά που τα προσφέρουν, τα φτιάχνουν, όπως και πριν πολλά χρόνια με τον παραδοσιακό τρόπο και την ίδια μέρα τα μαγειρεύουν με τρόπο που μας επιτρέπει να πούμε ότι στην Άνω Μεριά το φαγητό που προσφέρουν δεν μοιάζει με σπιτικό, αλλά είναι αυθεντικά καλό σπιτικό παραδοσιακό φαγητό, το ίδιο καλό και πεντανόστιμο που τρώνε και οι ίδιοι στην οικογένειά τους. |
![]() |
![]() |
![]() |
Η Άνω Μεριά φιλοξενεί το νηπιαγωγείο του νησιού και τις μισές τάξεις του Δημοτικού σχολείου. Οι υπόλοιπες τάξεις και το Γυμνάσιο-Λύκειο λειτουργούν στην Χώρα. Κατά μήκος του δρόμου που οδηγεί από την Χώρα στην Άνω Μεριά θα δείτε παλιούς ανεμόμυλους υπολείμματα ενός μεγάλου αριθμού από ανεμόμυλους του παρελθόντος. Μερικοί απ' αυτούς διατηρούνται σε σχετικά καλή κατάσταση, ενώ άλλοι είναι ερειπωμένοι. Τους καλοκαιρινούς μήνες ο πολιτιστικός σύλλογος του νησιού και οι διοργανωτές του προγράμματος «Νησολόγιο» διοργανώνουν ποιητικές βραδιές, μουσικές εκδηλώσεις, παραστάσεις θεάτρου και Καραγκιόζη στο χώρο του Λαογραφικού Μουσείου και στην αυλή του Δημοτικού Σχολείου. Τις περισσότερες φορές οι διοργανωτές φροντίζουν οι πολιτιστικές αυτές εκδηλώσεις να συμπίπτουν με την Πανσέληνο, οπότε το θέαμα-ακρόαμα γίνεται από απλώς ενδιαφέρον, συναρπαστικό. Το καλοκαίρι γίνεται το μεγάλο πανηγύρι στην γιορτή του Αγίου Παντελεήμονα στην ομώνυμη εκκλησία. Οι τυχεροί επισκέπτες του Πάσχα θα μπορέσουν να συμμετάσχουν στις τριήμερες εορταστικές εκδηλώσεις της περιφοράς της εικόνας της Παναγίας σε όλο σχεδόν το νησί. Η δεύτερη ημέρα της περιφοράς είναι αφιερωμένη στην Άνω Μεριά. Η εικόνα επισκέπτεται κυριολεκτικά όλα τα σπίτια, σε ολόκληρο τον οικισμό, όσο απομακρυσμένα και να είναι. |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Αν μείνετε στην Άνω Μεριά (υπάρχουν λίγα καταλύματα), μπορείτε να πάτε για μπάνιο στις γειτονικές παραλίες Άγιος Γεώργιος και Λυγαριά, όπου οδηγεί ένας σχετικά καλός χωματόδρομος. Φυσικά μπορείτε να επισκεφθείτε όλες τις παραλίες της βορειοδυτικής και της βορειοανατολικής ακτής του νησιού χρησιμοποιώντας το εκτεταμένο δίκτυο από μονοπάτια που οδηγούν εκεί. Εφοδιαστείτε με νερό κι ίσως και κάποιο πρόχειρο φαγητό και ξεκινήστε για την θάλασσα. Οι παραλίες βρίσκονται σε απόσταση μισής, έως μιας ώρας με τα πόδια από τον κεντρικό δρόμο της Άνω Μεριάς. Πρέπει μόνο να υπολογίσετε ότι στον γυρισμό θα κάνετε τον διπλάσιο περίπου χρόνο, γιατί τώρα τα μονοπάτια είναι ανηφορικά και εσείς είσαστε κουρασμένοι από ένα υπέροχο μπάνιο. Η πρόσβαση στη Άνω Μεριά γίνεται με τακτικά δρομολόγια λεωφορείου της γραμμής Χώρα-Άνω Μεριά και με ταξί, αυτοκίνητο, ή μοτοσικλέτα. Κάποια δρομολόγια της Γραμμής Χώρα-Αγκάλη επιστρέφουν στον γυρισμό και από την Άνω Μεριά. Μπορείτε επίσης να έλθετε εδώ και με τα πόδια από την Χώρα, αν σας αρέσει η πεζοπορία και δεν σας τρομάζουν λίγες ανηφόρες. |
|
| Copyright © 1995-2013 INTERnet PRESentations, Αργυρουπόλεως 29, 164 51, Αργυρούπολη, Αθήνα, Ελλάδα. Tηλ: 210-9953009. Το περιεχόμενο διατίθεται αυστηρά για προσωπική χρήση. Απαγορεύεται η χρήση όλου ή μερους του, με επεξεργασία ή χωρίς, σε οποιοδηποτε μέσο, χωρίς γραπτή άδεια. |