Το Βιομηχανικό Μουσείο της Ερμούπολης, στα νότια του λιμανιού της πόλης, είναι ένα σύγχρονο δημιούργημα. Ιδρύθηκε το 2000 από το Κέντρο Τεχνικού Πολιτισμού Ερμούπολης και στεγάζεται σε τρία παλιά ανακαινισμένα βιομηχανικά κτίρια του τέλους του 19ου αιώνα. Πρόκειται για το Χρωματουργείο Κατσιμαντή (1888), το Σκαγιοποιείο Αναιρούση (1889), το Βυρσοδεψείο Κορνηλάκη (γύρω στο 1880) και ένα εκτεταμένο κομμάτι του Υφαντουργείου Βελισσαρόπουλου (αρχές του 20ου αιώνα).

Η λειτουργία του μουσείου ξεκίνησε αμέσως μετά την ίδρυσή του και συνδυάστηκε με την διάσωση και αποκατάσταση του σπουδαίου βιομηχανικού υλικού της πόλης. Ο επισκέπτης παίρνει μια πρώτη γεύση από την πολύ ενδιαφέρουσα έκθεση από χάρτες, έγγραφα , φωτογραφίες και σχέδια που αποτελούν σπάνια και πολύτιμα τεκμήρια της βιομηχανικής Σύρου που φυλάσσονται στο Χρωματουργείο Κατσιμαντή. Η συλλογή του Μουσείου, περιλαμβάνει πολλές συναρμολογημένες και ασυναρμολόγητες μηχανές, εκατοντάδες εργαλεία και πολλά άλλα αντικείμενα βιομηχανικού ενδιαφέροντος.

Οι εμπλεκόμενοι φορείς άρχισαν την συλλογή των αντικειμένων από τη δεκαετία του 1980, συλλέγοντας πολύ αξιόλογο υλικό από διάφορες βιομηχανίες που έκλειναν, ή από αγορές και δωρεές. Η συλλογή αυτή είναι μια από τις πιο μεγάλες και αξιόλογες της Ελλάδας. Οι κλάδοι από τους οποίους προήλθε ο βιομηχανικός εξοπλισμός είναι από όλο το φάσμα της βιομηχανικής δραστηριότητας της χρυσής εποχής της βιομηχανίας στην Ερμούπολη και κυρίως από κλωστοϋφαντουργία, ναυπηγεία, ξυλουργεία, μηχανουργεία, βυρσοδεψεία, υαλουργεία, τυπογραφεία, ακόμα και εργοστάσια λουκουμιών. Η προέλευση όλων αυτών των εργαλείων και των μηχανών είναι οι βιομηχανικές πόλεις της Ελλάδας, αλλά και οι προηγμένες βιομηχανικά χώρες της δυτικής Ευρώπης.